|
|
Vachtkleuren bij de kat
Wat zijn 'vachtkleuren'?
DNA-testen voor vachtkleuren
Welke rassen kunnen getest worden?
De DNA-testen voor het A-, B-, C- en D-locus kunnen de
fokker helpen om keuzes te maken ten aanzien van de belangrijkste vachtkleuren van
de kittens die hij wil fokken. De DNA-testen geven hem de mogelijkheid om te
vermijden dat er kittens met bepaalde kleuren worden geboren of, als hij dat wil,
die kleuren juist te fokken.
|
|
|
|
Bengaal blue tabby spotted (A-dd)
|
black (aaD-)
|
black tabby spotted (A-D-)
|
De kleurgenen die van oorsprong slechts bij één of enkele rassen voorkwamen, zijn
in de loop van de tijd ingebracht in allerlei andere rassen. Dat proces gaat nog
steeds door. Bijna elke kleurvariant bij onze katten komt oorspronkelijk van een
en dezelfde mutatie die vele jaren (vele generaties) geleden plaatsvond. Daarom
ook kunnen de DNA-testen voor vrijwel elk ras worden toegepast. Tot nu toe zijn
er geen zeldzame varianten van de bekende kleur-allelen gevonden die alleen maar
bij één ras of bij een paar rassen voorkomen.
De interpretatie van de resultaten van de DNA-testen voor het A-locus en het
D-locus is nogal rechttoe, rechtaan. Als we die uitdrukken zoals we dat
voor de erfelijke afwijkingen doen:
-
uw kat kan 'vrij' zijn van het allel a of het allel d (het genotype
is AA of DD),
-
uw kat kan 'drager' zijn van het allel a of d (het genotype is Aa of Dd) of
-
uw kat kan 'lijder' zijn aan de gevolgen van die allelen (het genotype is aa of dd)
Over de testresultaten van het B-locus en het C-locus moeten we wat
meer uitleg geven. U moet er rekening mee houden dat die testen alleen uitsluitsel
geven over de aanwezigheid of afwezigheid van het allel waarvoor getest wordt. Alle
testen kunnen bovendien het onderscheid laten zien tussen het heterozygote en het
homozygote genotype (dus tussen één of twee allelen), maar geen van die testen geeft
informatie over de andere allelen die op het betreffende locus aanwezig zijn. Vandaar
dat die onbekende andere allelen worden aangeduid met het symbool 'N'.
Voor het B-locus krijgen we de testresultaten:
|
kleur van het eumelanine
|
genotype van de kat |
resultaat van de DNA-test voor chocolate |
resultaat van de DNA-test voor cinnamon |
| black |
BB |
NN |
NN |
| |
Bb |
Nb |
NN |
| |
Bbl |
NN |
Nbl |
| chocolate |
bb |
bb |
NN |
| |
bbl |
Nb |
Nbl |
| cinnamon |
blbl |
NN |
blbl |
En voor het C-locus krijgen de testresultaten:
|
restrictie van het eumelanine
|
genotype van de kat |
resultaat van de DNA-test voor Burmese
|
resultaat van de DNA-test voor Siamese
|
| full colour |
CC |
NN |
NN |
| |
Ccb |
Ncb |
NN |
| |
Ccs |
NN |
Ncs |
| Burmese |
cbcb |
cbcb |
NN |
| Tonkinese |
cbcs |
Ncb |
Ncs |
| Siamese |
cscs |
NN |
cscs |
De DNA-testen voor de allelen van het B-locus (chocolate of b, en cinnamon
of bl) zijn speciaal van belang voor de fokkers van katten met de verdunde
kleuren 'lilac' (bbdd) en 'fawn' (blbldd). Vaak is het
verschil tussen die beide kleuren moeilijk vast te stellen. Wanneer de hoeveelheid
eumelanine in de vacht beperkt is door de allelen van het C-locus (cb en cs)
blijft er fenotypisch erg weinig eumelanine over om een oordeel op te baseren. Met behulp
van de DNA-testen voor het B-locus krijgt de fokker zekerheid over het genotype van
zijn fokdieren.
|
|
|
|
|
burmese lilac: bbcbcbdd
|
burmese lilac: bbcbcbdd en bblcbcbdd
|
burmese lilac: bblcbcbdd
|
burmese fawn blblcbcbdd
|
Fokkerijbeleid
Hoe kan ik mijn kat laten testen?
|
|
|